Schelde InformatieCentrum > Scheldenieuws > Met het oog op de Schelde > In het Nauw van Bath moet je schuin gaan. 23 november 2004

Dat vraagt in elk geval extra aandacht, al is dat niet altijd voldoende gebleken. Op weinig plekken in de Westerschelde zijn zoveel ongelukken gebeurd, als onder de rook van Bath. Vandaar dat het dorp nooit tot wasdom is gekomen? Aan ramptoerisme geen gebrek, zo af en toe. Bij het ernstigste ongeval bij Bath, dat negen zeelui het leven kostte, de aanvaring tussen de Italiaanse tanker onder Panamese vlag Miraflores en het Engelse tankschip Abadesa, zal het nog niet zo druk zijn geweest. Zoveel auto's waren er december 1963 nog niet en het was bovendien bitter koud.

Hoe anders was het eind 1994, toen het Russische containerschip Pioner Onegi in het Nauw van Bath bijna kapseisde. Sleepboten van het inmiddels verdwenen Vlissingse bergingsbedrijf Van den Akker waren er razendsnel bij en zetten de Pioner Onegi tegen de zandplaat bij Bath. Het schip kon bij laag water bijna worden aangeraakt. Bath beleefde drukke tijden, net zoals juli vorig jaar, toen de Pelican 1 - ook met containers - uit koers raakte en vervolgens in aanvaring kwam met de Maersk Bahrein. Belgen en Nederlanders, gebroederlijk zaten ze op de dijk te kijken naar de bergingswerkzaamheden.

Bij de passage van de Busan Express is rond zes uur 's avonds niemand op de dijk te zien, zelfs geen mensen die een hond uitlaten. Slecht weer is het niet. Bath eet zeker en een containerschip dat voorbij vaart, is hier de gewoonste zaak van de wereld. Niemand kijkt ervan op. Wat wel opvalt, aan boord, op de scheepsbrug, is hoe schuin de Busan Express moet gaan om het Nauw van Bath goed te nemen. Het maakt maar weer eens duidelijk hoe belangrijk het is dat elk schip goed wordt geladen, dat de lading netjes over het schip wordt verdeeld. Met de Pioner Onegi was dat eind 1994 niet het geval, met gevolg dat de Rus bijna kapseisde.

De Busan Express met rivierloods Freek de Bruijn als begeleider, zet onverdroten de reis voort, met een snelheid van twaalf knopen, ruim éénentwintig kilometer. Het schip kan het dubbele halen, maar dat zou al te veel golfslag geven op de Westerschelde. De stenen zouden uit de dijkglooiingen kunnen spoelen. Op deze tocht zou dit 'een knappe prestatie' zijn. Het is dan wel opkomend tij, maar dat is nauwelijks te merken. De Platen van Valkenisse steken nog ver boven het water uit en ook de geulen van het Verdronken Land van Saeftinge staan grotendeels droog. Stukken veen liggen aan de kant. Sommige brokken lijken van afstand als twee druppels water op een zeehond, waarvan er in de Westerschelde - vooral in het oostelijk deel - een stuk of vijftig moeten rondscharrelen. Schijn bedriegt. Niet één zeehond laat zich betrappen.

Het zou leuk zijn, een zeehond, maar het uitzicht vanaf de Busan Express heeft genoeg te bieden voor iemand die toch nergens op hoeft te letten, die in tegenstelling tot De Bruijn geen enkele verantwoordelijkheid draagt voor een veilige doorvaart.

Zuid-Beveland is hier, pakweg tussen Bath en Waarde, smal, maar vanaf de scheepsbrug van de Busan Express lijkt het niet veel meer dan een landtong, met daarachter alweer een flinke plas water, de Oosterschelde, en als teken van 'nieuw land in zicht' de watertoren van Scherpenisse. Ging de Busan Express maar iets langzamer.

Harmen van der Werf


Met een vaart van zo'n elf, twaalf knopen neemt de Busan Express het Nauw van Bath, het beruchtste stukje vaarwater van de Westerschelde. Het is er niet alleen smal, er zit ook een vrij scherpe bocht in. Over een afstand van zo'n twee kilometer moet in het Nauw van Bath de koers bijna negentig graden worden verlegd. Dat vraagt in elk geval extra aandacht, al is dat niet altijd voldoende gebleken. Op weinig plekken in de Westerschelde zijn zoveel ongelukken gebeurd, als onder de rook van Bath. Vandaar dat het dorp nooit tot wasdom is gekomen? Aan ramptoerisme geen gebrek, zo af en toe. Bij het ernstigste ongeval bij Bath, dat negen zeelui het leven kostte, de aanvaring tussen de Italiaanse tanker onder Panamese vlag Miraflores en het Engelse tankschip Abadesa, zal het nog niet zo druk zijn geweest. Zoveel auto's waren er december 1963 nog niet en het was bovendien bitter koud. Hoe anders was het eind 1994, toen het Russische containerschip Pioner Onegi in het Nauw van Bath bijna kapseisde. Sleepboten van het inmiddels verdwenen Vlissingse bergingsbedrijf Van den Akker waren er razendsnel bij en zetten de Pioner Onegi tegen de zandplaat bij Bath. Het schip kon bij laag water bijna worden aangeraakt. Bath beleefde drukke tijden, net zoals juli vorig jaar, toen de Pelican 1 - ook met containers - uit koers raakte en vervolgens in aanvaring kwam met de Maersk Bahrein. Belgen en Nederlanders, gebroederlijk zaten ze op de dijk te kijken naar de bergingswerkzaamheden. Bij de passage van de Busan Express is rond zes uur 's avonds niemand op de dijk te zien, zelfs geen mensen die een hond uitlaten. Slecht weer is het niet. Bath eet zeker en een containerschip dat voorbij vaart, is hier de gewoonste zaak van de wereld. Niemand kijkt ervan op. Wat wel opvalt, aan boord, op de scheepsbrug, is hoe schuin de Busan Express moet gaan om het Nauw van Bath goed te nemen. Het maakt maar weer eens duidelijk hoe belangrijk het is dat elk schip goed wordt geladen, dat de lading netjes over het schip wordt verdeeld. Met de Pioner Onegi was dat eind 1994 niet het geval, met gevolg dat de Rus bijna kapseisde. De Busan Express met rivierloods Freek de Bruijn als begeleider, zet onverdroten de reis voort, met een snelheid van twaalf knopen, ruim éénentwintig kilometer. Het schip kan het dubbele halen, maar dat zou al te veel golfslag geven op de Westerschelde. De stenen zouden uit de dijkglooiingen kunnen spoelen. Op deze tocht zou dit 'een knappe prestatie' zijn. Het is dan wel opkomend tij, maar dat is nauwelijks te merken. De Platen van Valkenisse steken nog ver boven het water uit en ook de geulen van het Verdronken Land van Saeftinge staan grotendeels droog. Stukken veen liggen aan de kant. Sommige brokken lijken van afstand als twee druppels water op een zeehond, waarvan er in de Westerschelde - vooral in het oostelijk deel - een stuk of vijftig moeten rondscharrelen. Schijn bedriegt. Niet één zeehond laat zich betrappen. Het zou leuk zijn, een zeehond, maar het uitzicht vanaf de Busan Express heeft genoeg te bieden voor iemand die toch nergens op hoeft te letten, die in tegenstelling tot De Bruijn geen enkele verantwoordelijkheid draagt voor een veilige doorvaart. Zuid-Beveland is hier, pakweg tussen Bath en Waarde, smal, maar vanaf de scheepsbrug van de Busan Express lijkt het niet veel meer dan een landtong, met daarachter alweer een flinke plas water, de Oosterschelde, en als teken van 'nieuw land in zicht' de watertoren van Scherpenisse. Ging de Busan Express maar iets langzamer. Harmen van der Werf